Download!Download Point responsive WP Theme for FREE!

Làm thế nào để thuần hoá sự ganh tỵ của bạn?

Sự ganh tỵ tồn tại trong mỗi chúng ta, nhưng với nỗ lực nhận thức được nó, chúng ta có thể giới hạn nó.

Nhà phân tích tâm lý Melanie Klein có một mối quan hệ đặc biệt với con quái vật mắt xanh Envy – Sự ganh tỵ. Bà dành rất nhiều thời gian để lắng nghe mọi người ở mọi lứa tuổi – với những đứa trẻ đang quấn quýt bên tay, chân của bà trong phòng đồ chơi, hay với những bệnh nhân trưởng thành của bà khi họ đang ngả người trên chiếc ghế nệm và bà ngồi phía sau lưng họ. Bà nghe từ họ những kinh nghiệm phổ biến về sự ganh tỵ trong cuộc sống hằng ngày và về cái giá hết sức đau đớn mà sự ganh tỵ lấy của họ cho việc họ là con người.

Sự ghen tỵ gây đau khổ vì 2 nguyên nhân chính – một nguyên nhân mà có lẽ chúng ta ai cũng biết và một nguyên nhân chúng ta ít biết và không ý thức được. Trải nghiệm có ý thức về sự ghen tỵ là khao khát mãnh liệt muốn có thứ mà người khác có. Nó là sự mong muốn nhức nhối, nỗi khao khát đến đau khổ, và thèm muốn đến phát điên khi thấy người khác có thứ gì đó, tận hưởng hay thậm chí khoe khoang thứ đó. Sắc đẹp, tiền bạc, của cải vật chất, quyền lực – chúng ta ngưỡng mộ chúng và muốn có chúng cho bản thân.

Về mặt ý thức, những gì hết sức đau đớn về khía cạnh này của sự ganh tỵ chính là cảm giác thiếu thốn hay bị tước đoạt. Chúng ta cảm thấy nhỏ bé. Chúng ta cảm thấy không đủ đầy. Chúng ta cảm thấy nghèo nàn đáng thương. Chúng ta cảm thấy có gì đó không đúng với chúng ta. Chúng ta thậm chí cảm thấy có gì đó đau đớn sâu sắc hơn nhiều: chúng ta có thể cảm thấy mình là kẻ thất bại.

Khía cạnh này của sự ghen tỵ có xu hướng huỷ hoại cảm giác tốt đẹp về bản thân của chúng ta. Nó phá hoại sự biết ơn và trân trọng của chúng ta với những thứ chúng ta có vì chúng ta chăm chăm vào việc ai đó có một thứ gì mà chúng ta không có. Nếu trải nghiệm ghen tỵ kết thúc ở đó, thì cũng đã đủ đau khổ rồi.

Nhưng Klein khám phá ra đây chỉ là sự khởi đầu.

Vấn đề với sự ghen tỵ bắt đầu leo thang khi chúng ta tưởng tượng là nếu chúng ta có thể có thứ mà hàng xóm của chúng ta có, thì khi đó chúng ta sẽ hạnh phúc. Trong vô thức, hạnh phúc được đánh đồng với tính trọn vẹn. Nếu chúng ta có thể có thứ mà họ có thì khi đó chúng ta sẽ sở hữu mọi thứ, không thiếu thứ gì. Đây là hạnh phúc lý tưởng mà tất cả chúng ta khao khát, ở một nền tảng và mức độ cơ bản nhất định.

Có lẽ bạn có thể thấy những ảo tưởng của sự ganh tỵ sẽ đi theo chiều hướng nào. Chúng ta tưởng tượng rằng một ai đó, ở một nơi nào đó – đối tượng của sự ghen tỵ của chúng ta – có được mọi thứ và không thiếu thứ gì. Và chúng ta không thể đối mặt với thực tế là điều này không thể có thật. Người giàu có hoặc xinh đẹp hoặc tài năng hoặc sở hữu những ngôi nhà đẹp có thể có một thứ gì đó đặc biệt. Nhưng ai ai cũng đều có thiếu một cái gì đó. Đó là thân phận con người.

Nhưng người ghen tỵ không nhìn thấy bức tranh tổng thể. Sự ghen tỵ tập trung vào những bộ phận nhỏ làm tăng thêm cảm giác thiếu thốn hay bị tước đoạt của chúng ta, dụ dỗ chúng ta tin vào khả năng chúng ta có thể “có được tất cả,” và làm chúng ta thất vọng, đau khổ vì niềm tin rằng ai đó có thứ chúng ta không có—và nó làm cho họ đầy đủ một cách hoàn hảo! Đây là nơi mà phát hiện thứ hai của Melanie Klein có thể được nhìn thấy. Klein tin rằng – ở một mức độ vô thức sâu xa – sự ghen tỵ không chỉ dựa trên khao khát sở hữu một thứ gì đó tốt đẹp. Nó còn dựa trên sự căm ghét chính những điều tốt đẹp.

Đây là lí do tại sao sự ghen tỵ được xem là nguy hiểm nhất trong 7 tội lỗi nguy hiểm chết người. Nó là một sự tấn công vào bản thân điều tốt đẹp. Khi đối mặt với thực tế rằng ai đó có thứ gì đó mà chúng ta muốn nhưng không thể có, thì phản ứng thông thường của con người là muốn huỷ hoại thứ đó. Họ không chỉ muốn có thứ đó cho bản thân, mà còn muốn huỷ hoại thứ đó vì bản thân. Ở quy mô nhỏ, đây là nguồn gốc của tin đồn nhảm, tính nhỏ nhen, và việc tung tin gièm pha. Ở quy mô lớn hơn, nó là nguồn gốc của các mưu mô về thế chấp, chủ nghĩa khủng bố, đế quốc và phân biệt chủng tộc. Rất khó để làm bản thân tốt đẹp lên. Nhưng rất dễ để làm ai đó cũng tệ hại như mình.

Sự ghen tỵ nguy hiểm nhất khi nó vẫn chưa được ý thức. Khi chúng ta không chịu trách nhiệm cho những thôi thúc ghen tỵ của chúng ta thì chúng ta có xu hướng phản chiếu chúng lên người khác: Cô ta ghen tỵ tôi; tôi không ghen tỵ với cô ấy. Chúng ta có thể bị những người đó tấn công vì họ ghen tỵ với chúng ta, không phải vì chúng ta đang ghen tỵ với họ. Thật dễ mắc kẹt trong niềm tin rằng chúng ta đang bảo vệ bản thân chống lại sự ghen tỵ của người khác và không nhìn thấy con quái vật mắt xanh trong bản thân chúng ta.

Ví dụ như việc tôi viết blog, tôi nhận ra rằng tôi đã ngừng viết về sự ganh tỵ trong một thời gian dài vì tôi cảm thấy không thể viết về nó một cách thoả đáng với những bài viết ngắn. Nhưng tôi nghĩ rằng, thậm chí là khi không thể viết đầy đủ và chi tiết những gì tôi muốn, bài viết ngắn vẫn có thứ gì đó cho chúng ta học hỏi. Tất cả những gì chúng ta có thể làm là cố gắng thoả mãn với những thứ chúng ta có dù nó ít hơn so với những gì chúng ta mong ước.

Vì vậy, quan điểm của tôi là:

Sự ghen tỵ tồn tại trong tất cả chúng ta. Chúng ta không thể thoát khỏi nó. Nó có thể dịu đi với tuổi tác, kinh nghiệm và sự nỗ lực khi chúng ta trở nên biết ơn nhiều hơn về những gì chúng ta có và yên tâm hơn về bản thân chúng ta. Nhưng ở một mức độ nào đó, sự ghen tỵ vẫn sẽ luôn luôn tồn tại trong chúng ta, tác động đến chúng ta như một phần thiết yếu của đời sống cảm xúc bên trong chúng ta. Kết quả là, “thuốc giải độc” duy nhất cho sự ghen tỵ là việc ý thức được nó. Cách tốt nhất để giảm bớt sức mạnh của sự ghen tỵ là nhận ra nó đang ở trong chúng ta, chứ không chỉ có ở người khác. Nếu chúng ta thừa nhận sự ghen tỵ là của chúng ta, thì chúng ta có thể tác động đến nó, kiềm chế nó, và “thuần hoá” nó.

Đây là một trong những sự thực đơn giản nhưng mỉa mai của lĩnh vực phân tích tâmlý. Những gì được xếp vào “vô thức” lại gieo rắc kinh hoàng. Những gì được “nhận thức” lại cho ta khả năng thoát khỏi nó một cách tương đối. Và điều tương tự đối với sự ghen tỵ. Chúng ta cần hiểu và biết về nó để chúng ta có thể kiềm chế nó.

Rubi dịch

Nguồn: http://www.psychologytoday.com/blog/headshrinkers-guide-the-galaxy/201404/how-tame-your-envy

Bình Luận

comments