Download!Download Point responsive WP Theme for FREE!

Huấn Luyện Cha Mẹ – Đòn Bẩy Tiềm Năng Giúp Trẻ Em Thành Công Hơn

Marta Monteiro
Marta Monteiro

Năm 1986, tại một số khu vực nghèo đói nhất Kingston, Jamica, một nhóm các nhà nghiên cứu đến từ Đại học Tây Ấn đã thực hiện một thí nghiệm mà, qua thời gian, đã góp phần lớn vào việc thay đổi suy nghĩ của chúng ta về cách giúp trẻ thành công, đặc biệt là những trẻ em nghèo. Thông điệp của thí nghiệm này là: Giúp trẻ bằng cách hỗ trợ và huấn luyện cha mẹ các em.

Các nhà nghiên cứu chia gia đình của 129 trẻ sơ sinh và trẻ tập đi vào các nhóm. Nhóm đầu tiên được một nhà nghiên cứu có chuyên môn ghé thăm hàng tuần và nhà nghiên cứu này khuyến khích các bậc phụ huynh dành nhiều thời gian chủ động vui chơi hơn với con: đọc sách có hình ảnh, hát cho con nghe, và chơi ú òa với con. Nhóm thứ hai được nhận 1kg thực phẩm dinh dưỡng từ sữa mỗi tuần. Nhóm đối chứng không được nhận gì. Sự can thiệp này kết thúc sau 2 năm, nhưng các nhà nghiên cứu liên tục theo dõi những đứa trẻ từ thời điểm đó.

Hóa ra sự can thiệp vốn tạo ra sự khác biệt lớn trong cuộc sống của những đứa trẻ này không phải là dinh dưỡng; mà là việc khuyến khích cha mẹ chơi đùa cùng con cái. Những đứa trẻ có cha mẹ được khuyên chơi cùng con nhiều hơn thể hiện tốt hơn trong suốt thời thơ ấu, trong các bài kiểm tra về chỉ số thông minh và khả năng tự chủ. Giờ đây, khi đã trưởng thành, họ có thể kiếm được nhiều tiền hơn những người mà cha mẹ không được chuyên gia ghé thăm trung bình 25%.

Thí nghiệm Jamaica này giúp đưa ra bằng chứng cho việc nếu ta muốn tăng cơ hội thành công của trẻ, một trong những đòn bẩy tiềm năng mạnh mẽ nhất để thay đổi không nằm ở bản thân những đứa trẻ đó, mà nằm ở thái độ, niềm tin và hành vi của những người lớn sống cùng các em.

Nhiều nghiên cứu gần đây đã giúp khám phá chính xác cách những thay đổi này diễn ra. Các nhà tâm lý học bao gồm Mary Dozier của Đại học Delaware và Philip Fisher của Đại học Oregon đã nghiên cứu sự can thiệp mà trong đó, cha mẹ của những trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ được các chuyên gia ghé thăm và huấn luyện động viên theo cá nhân nhằm xác định và củng cố những hành động nhỏ – như những trao đổi mặt đối mặt hay tương tác “thể hiện và phản hồi” – vốn khuyến khích sự gắn kết và niềm tin giữa cha mẹ và con cái.

Tác động của việc huấn luyện này có thể rất mạnh mẽ. Trong một loạt các thí nghiệm, những trẻ sơ sinh và trẻ tập đi có cha mẹ chỉ cần được viếng thăm 10 lần đã cho thấy ít vấn đề về hành vi hơn nhóm đối chứng, đồng thời có mức độ “gắn kết bền chặt” (sự kết nối gần gũi và ổn định với những người lớn trong đời trẻ) cao hơn hẳn. Khả năng xử lý căng thẳng của những đứa trẻ này cũng được cải thiện.

Những ảnh hưởng tích cực đầu đời lên những đứa trẻ này có thể ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển các kỹ năng ngoài nhận thức. Trong những cuộc tranh luận về giáo dục hiện nay, những kỹ năng này thường được nhắc đến bằng các thuật ngữ đạo đức: biểu hiện của tính cách vốn có, của sự bền bỉ và lòng can đảm. Nhưng trong thực tế, các kỹ năng ngoài nhận thức chỉ đơn giản là một nhóm các thói quen và tư duy cảm xúc và tâm lý vốn giúp trẻ học tốt và sống tốt hơn: khả năng thấu hiểu và làm theo hướng dẫn; khả năng tập trung vào một hoạt động trong thời gian dài; khả năng bình tĩnh tương tác với những học sinh khác; khả năng chịu đựng nỗi thất vọng và kiên trì khi gặp thất bại.

Những kỹ năng này khó có thể được đo lường qua các bài kiểm tra cho trẻ mẫu giáo hơn những kỹ năng như nhận biết số và chữ cái, nhưng nó lại cực kỳ có giá trị cho quá trình học tập, ngay từ ngày đầu tiên đi học. Khác với kỹ năng đọc và làm toán, những kỹ năng này không chủ yếu phát triển qua sự luyện tập có chủ đích và đào tạo rõ ràng. Thay vào đó, các nhà nghiên cứu đã khám phá ra rằng, những kỹ năng này được định hình bởi trải nghiệm hàng ngày trong môi trường của trẻ, vả đã bắt đầu hình thành từ những năm đầu đời. Khi trẻ sống những năm tháng đầu đời trong các cộng đồng hoặc gia đình không ổn định và hỗn loạn – thường xảy ra với phần lớn trẻ lớn lên trong nghèo khổ – tình trạng căng thẳng cao độ và liên tục mà các em phải chịu đựng rốt cuộc sẽ gây hại, ở mức độ sinh học thần kinh, đến sự phát triển những kỹ năng quan trọng nói trên.

Đó là lý do tại sao những sự can thiệp như đến nhà thăm cha mẹ có thể hiệu quả đến thế. Khi cha mẹ nhận được sự hỗ trợ họ cần để tạo ra một môi trường ấm áp, ổn định và nuôi dưỡng trong gia đình, mức độ căng thẳng của con cái họ có thể giảm xuống, trong khi sự ổn định cảm xúc và khả năng phục hồi tâm lý được cải thiện.

Mặc dù sự can thiệp trong gia đình của những đứa trẻ sơ sinh và trẻ tập đi đặc biệt hiệu quả, nguyên lý cho rằng việc can thiệp đến người lớn có thể giúp ích cho trẻ dường như cũng đúng trong việc học tập. Dự án Sẵn sàng Đến Trường học Chicago, một chương trình do Cybele Raver – nhà tâm lý học của Đại học New York – phát triển, đào tạo những giáo viên của trẻ trước tuổi mẫu giáo ở những vùng cực kỳ nghèo đói những kỹ thuật nhằm tạo ra một lớp học ổn định và nhất quán cho trẻ: đặt ra những quy trình rõ ràng, chỉnh đốn hành vi tiêu cực, giúp học sinh xử lý các cảm xúc mạnh. Chuyên gia về sức khỏe tinh thần cũng được phân về từng lớp, nhưng họ quan tâm đến sức khỏe tinh thần của giáo viên cũng nhiều như của học sinh.

Tiến sĩ Raver gọi phương pháp này là “mô hình tự điều chỉnh hai chiều” nghĩa là một dạng vòng tròn phát triển. Nếu ngay đầu năm học mà lớp học ổn định và đáng tin cậy, có những quy định rõ ràng, kỷ luật nhất quán và chú trọng vào việc phát hiện hành vi tốt hơn là trừng phạt hành vi xấu, tiến sĩ tin rằng những học sinh hay lo lắng sẽ bớt cảm thấy bị đe dọa hơn và điều chỉnh những ham muốn phá phách của mình tốt hơn. Hành vi được cải thiện đó, đi kèm với sự hỗ trợ và tư vấn của chuyên gia về sức khỏe tinh thần của mỗi lớp, giúp các giáo viên giữ bình tĩnh và cân bằng khi đối mặt với sự chán nản không thể tránh khỏi của việc dạy dỗ một nhóm trẻ 4 tuổi hiếu động.

Bằng chứng từ những thí nghiệm của tiến sĩ Raven chỉ ra rằng những ảnh hưởng của chương trình này vượt ngoài phạm vi lớp học. Kết quả của một thử nghiệm ngẫu nhiên gần đây cho thấy các trẻ dành những năm trước tuổi mẫu giáo ở lớp học Head Start của Dự án Sẵn sàng Đến Trường học Chicago thì đến cuối năm học đã có kỹ năng tập trung, kiểm soát ham muốn và thực hiện các bài kiểm tra trí nhớ tốt hơn những trẻ ở nhóm đối chứng. Những trẻ này cũng có vốn từ vựng phong phú hơn, kỹ năng đánh vần và làm toán tốt hơn, mặc dù khóa đào tạo giáo viên không hề bao gồm nội dung học thuật.

Lý do đơn giản giải thích cho việc những đứa trẻ này học tốt hơn là bởi các em có khả năng tập trung vào bài học mà không bị những xung đột và căng thẳng làm phân tâm. Thay đổi môi trường lớp học giúp các em học tốt hơn.

Việc nuôi dưỡng môi trường lành mạnh cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, dù là ở nhà hay ở trường, không hề dễ dàng và thường rất căng thẳng. Giờ ta đã biết rằng sự căng thẳng của cha mẹ và thầy cô có thể làm tăng mức độ căng thẳng của đứa trẻ họ chăm sóc, từ đó làm tổn hại đến sức khỏe tinh thần và sự phát triển trí tuệ của trẻ. Tin vui là ta có thể xoay chuyển quá trình này, thường là bằng những can thiệp tương đối đơn giản với chi phí thấp. Để giúp trẻ em nghèo thành công, chiến lược hay nhất chúng ta có thể thực hiện là giúp đỡ cha mẹ các em trước.

 

Tác giả: Paul Tough
Nguồn: Nytimes
Nguồn dịch: Ubrand

Bình Luận

comments